Tai biến mạch máu não là là một trong những bệnh lý nguy hiểm có thể để lại di chứng nặng nề nếu không được can thiệp đúng cách. Sau giai đoạn cấp, người bệnh thường gặp tình trạng liệt nửa người, yếu cơ, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm cảm giác... Vì vậy, các phương pháp phục hồi - trong đó có châm cứu và bấm huyệt - đóng vai trò quan trọng giúp cải thiện vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tai biến mạch máu não là gì?
Tai biến mạch máu não (đột quỵ) là hiện tượng mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, khiến một vùng não không được cung cấp máu và oxy dẫn đến tổn thương tế bào thần kinh. Trong Y học cổ truyền (YHCT), tai biến mạch máu não nằm trong phạm vi chứng "trúng phong", được chia thành hai thể chính: trúng phong kinh lạc và trúng phong tạng phủ.
Trúng phong kinh lạc
Thường gặp trong nhồi máu não nhẹ, co thắt mạch máu não, xuất huyết mức độ nhẹ. Triệu chứng:
Liệt nửa mặt
Liệt nửa người nhưng không hôn mê
Hoa mắt, chóng mặt
Tê bì chân tay
Đây là nhóm bệnh nhân đáp ứng tốt với huyệt châm cứu tai biến mạch máu não, phục hồi nhanh hơn khi can thiệp sớm.
Trúng phong tạng phủ
Thường gặp trong xuất huyết não nặng, nhồi máu não ổ lớn. Triệu chứng:
Hôn mê
Thở khò khè
Tay co quắp
Hàm cắn chặt
Mạch nhanh hoặc yếu
Tình trạng này nguy hiểm hơn và cần điều trị tích cực trong bệnh viện trước khi tiến hành phục hồi bằng châm cứu.
Di chứng sau tai biến mạch máu não
Người bệnh có thể gặp:
Liệt nửa người
Giảm hoặc mất cảm giác
Mất khả năng vận động tinh
Nói ngọng
Méo miệng
Khó nuốt
Rối loạn tiểu tiện
Chính vì vậy, việc nắm rõ các huyệt châm cứu tai biến mạch máu não là cần thiết để hỗ trợ phục hồi chức năng cho người bệnh.Bệnh nhân tai biến mạch máu não
Chữa tai biến mạch máu não bằng châm cứu
Châm cứu là phương pháp điều trị lâu đời trong YHCT, được nhiều nghiên cứu hiện đại chứng minh mang lại hiệu quả trong phục hồi sau tai biến. Bằng cách tác động vào các huyệt đạo, châm cứu giúp:
Kích thích tuần hoàn máu
Tăng nuôi dưỡng tế bào thần kinh
Giảm co cứng cơ
Phục hồi vận động
Cải thiện cảm giác
Tăng khả năng phối hợp tay chân
Dưới đây là các nhóm huyệt quan trọng thường được sử dụng trong phác đồ châm cứu tai biến mạch máu não.
Huyệt điều trị ở tay
Nhóm huyệt chi trên có mục tiêu phục hồi vận động cánh tay, cẳng tay và bàn tay. Bao gồm: Bát tà, Kiên ngung, Tý nhu, Kiên tỉnh, Hợp cốc, Khúc trì, Nội quan...
Những huyệt này giúp:
Tăng sức mạnh cơ tay
Giảm liệt cơ bàn tay
Phục hồi khả năng cầm nắm
Cải thiện tê bì, mất cảm giác
Giảm co cứng cơ vai - cánh tay
Day bấm hoặc châm những huyệt này đều mang lại hiệu quả cải thiện chức năng chi trên rõ rệt.
Huyệt điều trị ở chân
Nhóm huyệt này giúp phục hồi khả năng đứng - đi lại, giảm liệt chi dưới. Bao gồm: Hoàn khiêu, Phong thị, Dương lăng tuyền, Âm lăng tuyền, Túc tam lý, Huyết hải, Phong long, Giải khê, Tam âm giao, Thái xung, Hành gian, Bát phong…
Tác dụng:
Giảm liệt nửa người
Tăng sức cơ chi dưới
Hỗ trợ đứng - đi lại
Giảm co rút, chuột rút
Cải thiện cảm giác từ hông xuống bàn chân
Đây là nhóm huyệt quan trọng nhất trong phục hồi vận động toàn thân.
Huyệt ở vùng đầu - mặt - cổ
Gồm các huyệt: Giáp xa, Bách hội, Hạ quan, Địa thương, Thượng liêm tuyền, Thiên đột…
Nhóm huyệt này giúp:
Phục hồi liệt mặt
Cải thiện nói ngọng, nói khó
Giảm méo miệng
Tăng tuần hoàn máu não
Giảm hoa mắt, chóng mặt
Đặc biệt, huyệt Bách Hội và Thiên Đột đóng vai trò quan trọng trong phục hồi chức năng hô hấp và ngôn ngữ.Chữa tai biến mạch máu não bằng phương pháp châm cứu
Các phương pháp châm cứu hỗ trợ điều trị tai biến
Điện châm
Điện châm là phương pháp kết hợp châm cứu với dòng diện tần số thấp nhằm tăng kích thích lên huyệt đạo.
Quy trình điều trị:
1 lần/ngày
Lưu kim 25 - 30 phút
1 liệu trình từ 30-45 lần
Điện châm giúp tăng dẫn truyền thần kinh, giảm co cứng và nâng cao hiệu quả phục hồi vận động.
Thủy châm
Thủy châm là tiêm các chất dinh dưỡng hoặc thuốc tác dụng mạnh vào huyệt. Các huyệt thường dùng:
Giáp tích tương ứng chi liệt
Kiên ngung
Thủ tam lý
Phong nhị
Túc tam lý
Thừa sơn
Dương lăng truyền
Giải khê
Thuốc sử dụng phổ biến:
Vitamin B1, B6, B12
Các thuốc tăng tuần hoàn não
Thuốc nuôi dưỡng tế bào thần kinh
Thủy châm giúp tăng hiệu quả phục hồi trong các trường hợp tổn thương thần kinh nặng.
Xoa bóp - bấm huyệt và tập vận động
Đây là biện pháp bắt buộc trong phục hồi di chứng tai biến.
Xoa bóp vùng đầu, mặt, cổ, vai, tay và chân
Tập vận động sớm, từ thụ động đến chủ động
Luyện thăng bằng, tập đứng, tập đi
Tập cầm nắm, tập nói
Kết hợp xoa bóp với châm cứu giúp tăng lưu thông khí huyết và thúc đầy quá trình tái tạo dây thần kinh.
Lời khuyên dành cho người bệnh sau tai biến
Để tăng hiệu quả khi áp dụng huyệt châm cứu tai biến mạch máu não, người bệnh cần:
Tập luyện đều đặn dưới hướng dẫn chuyên môn
Không tự ý châm cứu tại nhà nếu không có người có kinh nghiệm
Kiểm soát huyết áp, tiểu đường, mỡ máu
Tránh làm việc gắng sức
Giữ tinh thần thoải mái, tránh stress
Khám định kỳ để theo dõi nguy cơ tái phát
Việc kết hợp đúng phương pháp có thể giúp người bệnh phục hồi sớm hơn, cải thiện vận động và hạn chế tàn tật lâu dài.
Châm cứu là phương pháp mang lại nhiều lợi ích trong điều trị di chứng tai biến mạch máu não. Việc hiểu rõ các huyệt châm cứu tai biến mạch máu não và phác đồ điều trị sẽ giúp người bệnh đạt được hiệu quả cao hơn trong quá trình phục hồi. Nếu được thực hiện đúng cách, kiên trì và kết hợp tập luyện khoa học, người bệnh hoàn toàn có thể cải thiện vận động, giảm liệt và nâng cao chất lượng cuộc sống.
ARLO – KHÁT VỌNG CHUẨN MỰC HẠNG A
CHẤT LƯỢNG LÀM NỀN TẢNG – DỊCH VỤ TẠO KHÁC BIỆT – CHỮ TÍN DỰNG THƯƠNG HIỆU.
